Automatische denkgewoonten

Helpende en niet-helpende gedachten

homeTipsHelpende & niet-helpende gedachtenAutomatische Denkgewoonten


Iedereen heeft continue, de hele dag door (automatische) gedachten. Denken is praten met jezelf, dit doe je soms hardop, maar meestal in stilte. De gedachten over jezelf, anderen en de gebeurtenissen die je meemaakt ontstaan zo snel dat het lijkt alsof ze “automatisch” in je hoofd opkomen. Het lijkt alsof de gebeurtenis direct een gevoel veroorzaakt.

Bijvoorbeeld:
Gebeurtenis: “vandaag kreeg ik een uitbrander/ kritiek van de leraar”
Gevoelens: somber, ellendig

Het lijkt alsof de sombere gevoelens direct worden veroorzaakt door het feit dat je kritiek kreeg van de leraar. Maar een gebeurtenis kan nooit direct een gevoel veroorzaken. Het gevoel wordt veroorzaakt door de gedachten die jij erbij hebt. Je gedachten gaan heel snel, zo snel dat je er vaak niet of maar nauwelijks weet van hebt.

De jongere die kritiek van de leraar kreeg zal misschien gedacht hebben:
- “ik doe ook nooit iets goed, zelfs de leraar geeft me op mijn kop” of
-  “zie je wel; niemand vindt mij leuk, ook de leraar niet” of
-  “nu de leraar boos op mij is krijg ik vast nooit die voldoende”.

Dat zijn gedachten die sombere gevoelens tot gevolg hebben.

Een ander zou misschien kunnen denken:
-  “Balen, maar morgen zal de leraar wel weer normaal tegen me doen”  of
- “tja ik zat ook wel erg te praten dus de leraar had wel een beetje gelijk”  of
- “die leraar geeft altijd iemand een uitbrander vandaag was ik aan de beurt. Morgen weer een ander”.
Als je deze gedachten hebt is de kans groter dat je je niet of maar kort somber voelt.

Door de tijd heen, vanaf je jeugd tot nu, heb je je min of meer (meestal onbewust) een automatisch patroon aangeleerd van wat je meestal als eerste denkt in situaties.

Je bent je vaak niet bewust van je zogenaamde ‘automatische’ gedachten. Je hebt meestal niet door dat je een denkgewoonte hebt die er voor zorgt dat steeds opnieuw, in een fractie van een seconde, in bepaalde situaties dezelfde gedachten omhoog komen.

Ook al ben je je niet bewust van deze gedachten, ze bepalen wel hoe je je in die situaties voelt en hoe je reageert. Deze automatische gedachten bepalen dus je gevoel en ook je gedrag, je copingstijl. 

  • Denk je bijvoorbeeld in de meeste situaties (automatisch) ‘dit gaat me wel lukken’? Of denk je juist eerder ’dit zal wel weer mislukken’. En wat voel je dan bij die gedachte? En hoe bepaalt deze gedachte je gedrag daarna?  
     
  • Ben je iemand die in de supermarkt snel zal denken als het lang duurt bij de kassa: “zie je wel, ik ga ook altijd in de verkeerde rij staan”.Of valt het je alleen maar op als het snel gaat en denk je dan “fijn ik heb altijd weer geluk”. Wat voel je dan bij die gedachte? En hoe bepaalt deze gedachte je gedrag daarna?  
     
  • Is voor jou het glas meestal (automatisch) half leeg, of half vol?En wat voel je dan bij die gedachte? En hoe bepaalt deze gedachte je gedrag daarna?
Het is van groot belang om je dus van je denkgewoonten bewust te worden, want:

Wat je denkt heeft een grote invloed op hoe je je voelt & hoe je reageert.
 
Je "automatische" gedachten zijn onder te verdelen in:

1. Helpende gedachten, dit zijn gedachten die je helpen, ze maken je sterk, vrolijk, helpen je te focussen op de dingen die goed zijn en goed gaan en helpen je je doel te bereiken.
2. Niet-helpende of hulpeloze gedachten, dit zijn gedachten die je niet helpen je doel te bereiken, ze maken je zwakker, somber, richten zich op de dingen die niet goed zijn en fout gaan. Ze leveren onnodige extra stress op

Als je somber bent heb je vaak niet-helpende gedachtepatronen. Mensen die somber zijn hebben het idee dat de negatieve gedachten die ze hebben juist zijn en dat het ‘terecht’ is dat ze zich daardoor somber voelen. Ze hebben het idee dat de sombere gedachten veroorzaakt worden door de beroerde gebeurtenis of vervelende situatie en de ellendige dingen die hen overkomen zijn. Soms is dat natuurlijk ook zo. Sommige dingen zijn heel naar, waardoor je je somber gaat voelen. Maar je kan ook over een nare gebeurtenis of situatie “niet realistische/ niet helpende” gedachten hebben waardoor je je onnodig nog somberder voelt dan nodig en/of ervoor zorgt dat de sombere gevoelens nog erger zijn, langer duren of niet meer weg gaan.

Je kunt jezelf aanleren om ‘niet-helpende’ gedachten om te zetten
in ‘helpende’ gedachten.


Net zoals je je copingstijl kunt veranderen, kun je ook je automatische denkgewoonten veranderen.
Als je vaak niet-helpende gedachten denkt, dan heb je jezelf ooit aangeleerd in het verleden (om welke redenen dan ook), om deze gedachten in de meeste situaties automatisch te denken en dus is het ook weer af te leren.

Lees verder op Het gevolg van je denken
en ga oefenen in het denken van helpende gedachten

Ook interessant:
Als je uit-balans bent
Leven in twee culturen

naar boven
 
 

Test Jezelf

Doe de
ZELFTEST
 
en maak een inschatting van de ernst van jouw depri-klachten. Het invullen kost ongeveer 4 minuten!

 
 

Chat met ons

Wil je ergens over praten? Of wil je advies over iets? 

Maak dan een afspraak voor een chat!

 
 

Mail ons

Heb je een vraag? Of wil je meer informatie?
Stuur ons een mail!

 

 
 
Delen |